Sıcaklık ve dayanım
Kestamit nem alır mı, ölçüsü değişir mi?
Kestamit için en sık duyulan şikâyet "parça ölçüsünü kaçırdı" şikâyetidir. Sorunun çoğu malzemeden değil, nemin hesaba katılmamasından gelir.
Nem alma değerleri
| Durum | Tipik nem |
|---|---|
| 24 saat suda | Yaklaşık 1,2 % |
| Doygunlukta | Yaklaşık 5,5 ile 7 % |
| Normal hava (23 °C, yüzde 50 nem) dengede | Yaklaşık 2 ile 2,5 % |
Değerler kaliteye göre değişir. Nem alma yavaştır, kalın parçada dengeye ulaşmak uzun sürer.
Nem aldıkça ne değişir?
- Ölçü: Parça bir miktar şişer.
- Tokluk: Artar, darbeye daha iyi dayanır.
- Sertlik ve rijitlik: Düşer.
Bu değişimin tek bir düzeltme katsayısıyla çözülmesi zordur. Mühendislik tartışmalarında da sonucun kaliteye, et kalınlığına, sıcaklığa, neme ve süreye bağlı olduğu vurgulanır. Dar toleransta genel tablo yerine denenmiş veriye güvenmek gerekir.
Dar toleranslı parçada ne yapmalı?
- Çalışacağı ortamı söyleyin. Kuru atölye ile sürekli ıslak ortam farklıdır.
- Toleransı gerçek ihtiyaca göre verin. Çelik toleransını aynen kopyalamak çoğu zaman gereksizdir.
- Yatak ve burçlarda boşluk bırakın. Şişen burç mile sarabilir.
- Kritik yerde deneme yapın. Tek parça deneyip gerçek ortamda ölçün.
Sıcaklık da ölçüyü değiştirir
Nemin yanında ısıl genleşme de etkilidir. 20 °C artışta 1000 mm parça yaklaşık 1,7 mm uzar. Ayrıntı için kestamit ısıya dayanıklı mı yazısına bakın.
Ölçü çok kritikse
Sürekli ıslak ortamda çok dar tolerans gerekiyorsa daha az nem alan malzemeler de düşünülür. Kestamit mi Delrin mi karşılaştırması bu kararda yardımcı olur.
Nem sorununu baştan azaltmanın yolları
Doğru depolama
Malzemeyi kuru, düz ve sıcaklığı dengeli bir yerde saklayın. Yerde ya da sürekli ıslanan bir alanda bekleyen levhanın kenarları diğer bölgelerden farklı nem alabilir.
Son ölçüyü işe göre belirleme
Kaba işleme sonrası parçayı bir süre dinlendirmek ve son pasoyu sonra almak, hassas işlerde ölçü tutmayı kolaylaştırır.
Kalınlığa göre bekleme
İnce parça nem dengesine hızlı ulaşır, kalın parça aylar sürebilir. Bu yüzden kalın parçada dış yüzey ile iç bölge farklı nemde olabilir.
Kuru ve ıslak ortamda parça farkı
| Konu | Kuru ortam | Sürekli ıslak ortam |
|---|---|---|
| Ölçü | Daha kararlı | Şişme beklenir |
| Rijitlik | Daha yüksek | Düşer |
| Darbe dayanımı | Daha düşük | Artar |
| Burç boşluğu | Normal pay | Daha fazla pay |
Toleransı nasıl yazmalı?
Çizimde her ölçüyü dar yazmak yerine işlevsel ölçüleri işaretleyin. Örneğin:
- Rulman yuvası: kritik
- Mil deliği: kritik, boşluk hesaplı
- Dış gövde: serbest tolerans
- Cıvata delikleri: pozisyon önemli, çap genişçe
Bu yaklaşım hem işleme maliyetini düşürür hem de ölçü sorunlarını gerçekten önemli yerlere odaklar.
Ölçüyü ne zaman ölçmelisiniz?
Parça yeni işlenmişse sıcak olabilir. Sıcakken alınan ölçü yanıltır. Parçanın ortam sıcaklığına inmesini bekleyin. Aynı parçayı farklı mevsimde ölçerseniz küçük farklar görmeniz normaldir. Kontrol raporlarında ölçüm sıcaklığını yazmak, sonradan çıkan ölçü tartışmalarını önler. İşleme ayrıntıları için CNC işleme yazısına bakın.
Sık sorulan sorular
Kestamit suda kullanılır mı?
Kullanılabilir. Suya kimyasal olarak dayanır, ama nem alıp şişer. Ölçüyü buna göre hesaplayın.
Kestamiti kurutabilir miyim?
Isı ile kurutma mümkündür, ama parça çalışma ortamında yeniden nem alır. Asıl hedef parçayı çalışacağı ortama göre ölçülendirmektir.
Nem kestamiti zayıflatır mı?
Rijitliği ve sertliği düşürür, tokluğu artırır. Birçok aşınma uygulamasında bu durum sorun değildir, hatta darbede faydalıdır.
Sayısal değerler üreticilerin yayımladığı tipik değerlerdir, kaliteye ve ölçüm koşuluna göre değişir. Kesin değer için bize sorun.