Kestamit boru ve delikli parça

İç çapı geniş bir parçayı dolu çubuktan oymak, satın aldığınız malzemenin önemli bir kısmını talaşa çevirmek demektir. Boru ya da delikli başlangıç bunu azaltır.

Dolu çubuk ile boru karşılaştırması

Yoğunluk 1,15 g/cm³, boy 1000 mm alınmıştır.

İç çap büyüdükçe fark hızla artar. Formül ağırlık hesaplama yazısında.

Boru nerede mantıklı?

• Geniş iç çaplı burçlar
• Halkalar ve flanşlar
• Büyük makara ve silindir gövdeleri
• Hafif olması gereken döner parçalar

Dolu çubuk nerede daha iyi?

• İç çap küçükse
• Parçada değişken profil ya da kör delik varsa
• Az adette tek parça deneniyorsa

İşleme payını unutmayın

Boruda hem dış çapa hem iç çapa pay gerekir. Bitmiş ölçünüzü söylerseniz uygun başlangıç ölçüsünü birlikte belirleyebiliriz.

İnce et dikkat ister

İnce etli boru sıkılırken ezilebilir, işlenirken ısınıp ölçü kaçırabilir. Nem ve sıcaklık kaynaklı değişim de ince ette daha çabuk görülür. Bkz. nem ve ölçü değişimi.

Et kalınlığı nasıl düşünülmeli?

Et kalınlığı parçanın işine göre değişir. İnce et hafiflik sağlar ve ısıyı daha iyi dışarı verir, ama yükte esner. Kalın et daha rijittir, ama ısıyı içinde tutar. Kaymalı yataklarda çok kalın et bu yüzden her zaman daha iyi değildir. Burç tasarımında bu dengeyi kestamit burç yazısında anlattık.

Sıkma ve bağlama

Boru tornaya bağlanırken ezilebilir. Bunu azaltmak için:

• Geniş çeneli ya da yumuşak ağızlı ayna kullanın.
• İçine destek takoz koyun.
• Son pasoda sıkma basıncını düşürün.
• Bir uçtan değil, mümkünse iki noktadan destekleyin.

Ezilen parça serbest kalınca eski biçimine döner ve ölçü bozulmuş olur. Bu yüzden iç çap, tornada doğru ölçülse bile çıkarınca farklı çıkabilir.

Döküm şekilli başlangıç

Döküm yöntemi, müşteri şekline yakın başlangıç üretmeye uygundur. Büyük hacimli parçalarda ortası delik ya da özel biçimli döküm, talaşı ciddi şekilde azaltabilir. Fotoğraflarımızdaki büyük delikli silindirler bu fikrin bir örneğidir. Tekrarlanan büyük parçalarda bu seçeneği konuşmaya değer.

Örnek malzeme hesabı

Dış çapı 300 mm, iç çapı 200 mm, boyu 200 mm olan bir halka düşünelim:

Yaklaşık 7 kg malzeme talaşa gitmez. Üstelik işleme süresi de kısalır. Adet arttığında bu fark önemli bir kaleme dönüşür. İşin ölçüsü bellidir, ağırlık hesabını şu formüllerle kendiniz de yapabilirsiniz.